Ενδικοφανής προσφυγή.

Το  Υπουργείο Οικονομικών εξέδωσε την παρακάτω οδηγία σχετικά με την νέα διαδικασία προσφυγής κατά πράξεων της φορολογικής διοίκησης.

. Τι είναι η Υπηρεσία Εσωτερικής Επανεξέτασης; 

Η Υπηρεσία Εσωτερικής Επανεξέτασης της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών είναι ειδική αποκεντρωμένη υπηρεσία, επιπέδου Διεύθυνσης, υπαγόμενη απευθείας στον Γενικό Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων και ασκεί, μεταξύ άλλων, τις κατωτέρω αρμοδιότητες: 

α) Την επανεξέταση των πράξεων της φορολογικής διοίκησης στο πλαίσιο της διοικητικής διαδικασίας, κατόπιν υποβολής ενδικοφανούς προσφυγής. 

β) Την εξέταση αιτημάτων αναστολής της καταβολής του 50% του αμφισβητούμενου ποσού της πράξης.

2. Σε ποιες περιπτώσεις μπορώ να υποβάλω ενδικοφανή προσφυγή ενώπιον της Υπηρεσίας Εσωτερικής Επανεξέτασης; 

Ο υπόχρεος, εφόσον αμφισβητεί ρητές πράξεις που εκδίδονται σε βάρος του από τη φορολογική αρχή από 1/8/2013 και εφεξής, πριν από την προσφυγή του στη Διοικητική Δικαιοσύνη, οφείλει να ασκήσει ενδικοφανή προσφυγή ενώπιον της Υπηρεσίας Εσωτερικής Επανεξέτασης της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων με αίτημα επανεξέτασης στο πλαίσιο διοικητικής διαδικασίας. 

Από 1η Ιανουαρίου 2014 η Υπηρεσία Εσωτερικής Επανεξέτασης θα λειτουργεί σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 63 του ν. 4174/2013 (Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας), οπότε θα κρίνει και τις σιωπηρές αρνήσεις των οργάνων της φορολογικής αρχής. Σημειώνεται ότι για την άσκηση της ενδικοφανούς προσφυγή ενώπιον της Υπηρεσίας Εσωτερικής Επανεξέτασης δεν απαιτείται παράβολο. 

3. Μπορώ να υποβάλω άλλου είδους διοικητική προσφυγή κατά των πράξεων που προσβάλλονται με την ενδικοφανή προσφυγή; 

Όχι. Η άσκηση οποιασδήποτε άλλης διοικητικής προσφυγής κατά των υποκειμένων στην ενδικοφανή προσφυγή πράξεων των φορολογικών αρχών είναι απαράδεκτη.  

4. Μπορώ να ασκήσω προσφυγή απευθείας στα τακτικά διοικητικά δικαστήρια κατά των πράξεων που υπόκεινται σε ενδικοφανή προσφυγή;

Όχι. Η άσκηση προσφυγής απευθείας στα τακτικά διοικητικά δικαστήρια κατά των υποκειμένων στην ενδικοφανή προσφυγή πράξεων των φορολογικών αρχών είναι απαράδεκτη. 

5. Μέσα σε ποια προθεσμία μπορώ να ασκήσω ενδικοφανή προσφυγή; 

Η ενδικοφανής προσφυγή ασκείται εντός ανατρεπτικής προθεσμίας τριάντα (30) ημερών που αρχίζει από την κοινοποίηση της πράξεως, σύμφωνα με τα οριζόμενα στις σχετικές διατάξεις του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας. 

6. Σε ποια υπηρεσία θα καταθέσω την ενδικοφανή προσφυγή; 

Η ενδικοφανής προσφυγή κατατίθεται στην αρμόδια φορολογική αρχή που εξέδωσε την προσβαλλόμενη πράξη. Σε περιπτώσεις κατάργησης ή αναστολής λειτουργίας, κατά περίπτωση, της φορολογικής αρχής ή τμήματος ή γραφείου αυτής, που εξέδωσε την πράξη, η ενδικοφανής προσφυγή υποβάλλεται στη Δ.Ο.Υ. υποδοχής. 

7. Ποιος μπορεί να ασκήσει ενδικοφανή προσφυγή; 

Η ενδικοφανής προσφυγή υποβάλλεται από τον υπόχρεο και εν γένει από κάθε πρόσωπο του άρθρου 64 παρ. 1 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας. 

Ειδικότερα, η ενδικοφανής προσφυγή ασκείται: 

-για σχολάζουσα κληρονομιά από τον κηδεμόνα,

-για επιδικία από τον προσωρινό διαχειριστή,

-για μεσεγγύηση από το μεσεγγυούχο,

-για πτωχεύσαντα από το σύνδικο,

-για ανήλικο από τον ασκούντα τη γονική μέριμνα ή τον επίτροπο και επί πλειόνων από τον έναν από αυτούς,

-για πρόσωπο που τελεί σε δικαστική συμπαράσταση από το δικαστικό συμπαραστάτη

-για θανόντα φορολογούμενο από τους κληρονόμους του. 

Για τις όλες τις ως άνω περιπτώσεις, υποχρεωτικώς με την άσκηση της ενδικοφανούς προσφυγής συνυποβάλλονται και τα νομιμοποιητικά έγγραφα από τα οποία προκύπτουν οι παραπάνω ιδιότητες.

8. Με ποιο τρόπο μπορώ να υποβάλω αίτημα αναστολής καταβολής του 50% του αμφισβητούμενου ποσού της πράξης; 

Ο υπόχρεος έχει δικαίωμα να υποβάλει, ταυτόχρονα με την ενδικοφανή προσφυγή και αίτημα αναστολής της καταβολής του πενήντα τοις εκατό (50%) του αμφισβητούμενου ποσού της πράξης.

Το αίτημα αναστολής είτε συμπεριλαμβάνεται στο έγγραφο της ενδικοφανούς προσφυγής είτε υποβάλλεται αυτοτελώς με ιδιαίτερο έγγραφο που κατατίθεται την ίδια ημέρα με την άσκηση της ενδικοφανούς προσφυγής. 

9. Σε ποιες περιπτώσεις μπορεί να γίνει δεκτό το αίτημα αναστολής; 

Η Υπηρεσία Εσωτερικής Επανεξέτασης δύναται να αναστείλει την πληρωμή του 50% του αμφισβητούμενου ποσού της πράξης, μόνο στην περίπτωση κατά την οποία κρίνεται ότι η πληρωμή θα είχε ως συνέπεια ανεπανόρθωτη βλάβη για τον υπόχρεο. 

10. Ποια στοιχεία πρέπει να συνυποβάλλω με την αίτηση αναστολής; 

Με την αίτηση αναστολής συνυποβάλλονται στην Υπηρεσία Εσωτερικής Επανεξέτασης και τα αποδεικτικά στοιχεία με τα οποία τεκμηριώνονται οι ισχυρισμοί του αιτούντος και απαραιτήτως υπεύθυνη δήλωση στην οποία ο αιτών δηλώνει : 

α) τα παγκόσμια έσοδα ή εισοδήματά του από κάθε πηγή κατά το προηγούμενο και κατά το τρέχον οικονομικό έτος και β) την περιουσιακή του κατάσταση στην Ελλάδα και οπουδήποτε στην αλλοδαπή κατά το χρόνο κατάθεσης της αίτησης αναστολής. 

-Αν ο αιτών είναι φυσικό πρόσωπο, δηλώνονται και τα παγκόσμια έσοδα ή εισοδήματα από κάθε πηγή κατά το προηγούμενο και κατά το τρέχον οικονομικό έτος, καθώς και η περιουσιακή κατάσταση οπουδήποτε στην Ελλάδα και στην αλλοδαπή του ή της συζύγου και των ανηλίκων τέκνων αυτού κατά το χρόνο κατάθεσης της αίτησης αναστολής. 

-Αν ο αιτών είναι νομικό πρόσωπο ή οποιασδήποτε μορφής νομική οντότητα, δηλώνονται και τα παγκόσμια έσοδα ή εισοδήματα από κάθε πηγή κατά το προηγούμενο και κατά το τρέχον οικονομικό έτος, καθώς και η περιουσιακή κατάσταση οπουδήποτε στην Ελλάδα και στην αλλοδαπή, κατά το χρόνο κατάθεσης της αίτησης αναστολής, των συνδεδεμένων νομικών προσώπων με τον αιτούντα καθώς και των φυσικών προσώπων που σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις ευθύνονται ατομικά για τις φορολογικές υποχρεώσεις του αιτούντος. Ως συνδεδεμένο νομικό πρόσωπο για την εφαρμογή της παρούσας παραγράφου, νοείται η σύνδεση με σχέση άμεσης ή έμμεσης ουσιώδους διοικητικής ή οικονομικής εξάρτησης ή ελέγχου, λόγω συμμετοχής του αιτούντος στο κεφάλαιο ή τη διοίκηση του άλλου νομικού προσώπου ή λόγω συμμετοχής των ιδίων προσώπων στο κεφάλαιο ή στη διοίκηση και των δύο νομικών προσώπων. 

Η περιουσιακή κατάσταση περιλαμβάνει ιδίως τα εμπράγματα και ενοχικά δικαιώματα σε ακίνητα, τις καταθέσεις οποιουδήποτε είδους και τα συναφή τραπεζικά προϊόντα (πρέπει να δηλώνονται έστω και αρνητικά, δηλαδή ότι δεν υπάρχουν), τις επενδύσεις σε κινητές αξίες, τα μηχανοκίνητα ιδιωτικά μέσα μεταφοράς, τα δάνεια και τις δωρεές, τις μετοχές, τα μερίδια, τα δικαιώματα ψήφου ή συμμετοχής σε κεφάλαιο σε οποιασδήποτε μορφής νομική οντότητα, όπως ορίζεται στην παράγραφο 3 του άρθρου 51Α του Κ.Φ.Ε. (ν.2238/94) και τα εμπράγματα και ενοχικά δικαιώματα σε κινητά αξίας άνω των 10.000 ευρώ. Μαζί με την περιουσιακή κατάσταση δηλώνεται από τον αιτούντα και η εκτιμώμενη αγοραία αξία των περιουσιακών στοιχείων που περιλαμβάνονται σε αυτήν. Για τα ακίνητα δηλώνεται και η αντικειμενική αξία αυτών. Αν ο αιτών τηρεί λογιστικά βιβλία του Κ.Φ.Α.Σ. κατά τη διπλογραφική μέθοδο, με την αίτηση αναστολής συνυποβάλλονται ο τελευταίος ισολογισμός και το τελευταίο αναλυτικό ισοζύγιο γενικής λογιστικής του τρέχοντος οικονομικού έτους. 

Αίτηση αναστολής που δεν συνοδεύεται από τα παραπάνω αποδεικτικά στοιχεία απορρίπτεται. 

11. Σε πόσες ημέρες εκδίδεται απόφαση επί του αιτήματος αναστολής; 

Η απόφαση επί του αιτήματος αναστολής εκδίδεται εντός 20 ημερών από την υποβολή της αίτησης στη φορολογική αρχή. Εάν δεν εκδοθεί απόφαση εντός 20 ημερών από την υποβολή της αίτησης στη φορολογική αρχή, η αίτηση αναστολής θεωρείται ότι έχει απορριφθεί. 

12. Μέχρι πότε ισχύει η αναστολή της πληρωμής του 50% του αμφισβητούμενου ποσού της πράξης που χορηγείται από την Υπηρεσία Εσωτερικής Επανεξέτασης; 

Η αναστολή ισχύει μέχρι την κοινοποίηση της απόφασής επί της ενδικοφανούς προσφυγής στον υπόχρεο, άλλως μέχρι την άπρακτη πάροδο του προβλεπόμενου χρονικού διαστήματος για την έκδοσή της. 

13. Η αναστολή της πληρωμής του 50% του αμφισβητούμενου ποσού της πράξης απαλλάσσει από την υποχρέωση καταβολής προσαυξήσεων (ή προστίμου από 1-1-2014); 

Η αναστολή της πληρωμής δεν απαλλάσσει τον υπόχρεο από την υποχρέωση καταβολής προσαυξήσεων (ή προστίμου από 1-1-2014) λόγω εκπρόθεσμης καταβολής του φόρου. 

14. Ποιο είναι το περιεχόμενο της ενδικοφανούς προσφυγής;

Η ενδικοφανής πρέπει να αναφέρει τα ακριβή στοιχεία του υπόχρεου, την προσβαλλόμενη πράξη, τους λόγους, τους ισχυρισμούς και τα έγγραφα στα οποία ο υπόχρεος βασίζει το αίτημά του, τη διεύθυνση στην οποία θα συντελούνται οι κοινοποιήσεις των αποφάσεων, των πράξεων και των λοιπών εγγράφων της Υπηρεσίας Εσωτερικής Επανεξέτασης, την διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και τα εν γένει στοιχεία επικοινωνίας με τον υπόχρεο, τον ορισμό αντικλήτου και τα πλήρη στοιχεία επικοινωνίας με αυτόν (όνομα,επώνυμο, πατρώνυμο, επάγγελμα, διεύθυνση επικοινωνίας, τηλέφωνο,τηλεομοιοτυπία, ηλεκτρονικό ταχυδρομείο). Σε κάθε περίπτωση μεταβολής των στοιχείων επικοινωνίας που επήλθε μετά την υποβολή του αιτήματος της ενδικοφανούς προσφυγής, ο υπόχρεος οφείλει να γνωστοποιεί εγγράφως αυτά στην Υπηρεσία Εσωτερικής Επανεξέτασης, διαφορετικά οι κοινοποιήσεις γίνονται νομίμως βάσει των αρχικά δηλωθέντων στοιχείων. 

15. Ποια στοιχεία πρέπει να συνυποβάλω με την ενδικοφανή προσφυγή; 

Ο υπόχρεος ταυτόχρονα με την υποβολή της ενδικοφανούς προσφυγής, συνυποβάλλει: 

α. Τα έγγραφα στα οποία βασίζει το αίτημά του. 

β. Ηλεκτρονικό φάκελο (σε οπτικό δίσκο - CD ή USB κλπ.), στον οποίο περιλαμβάνονται σε μαγνητική μορφή και σε οποιαδήποτε αναγνώσιμη μορφή αρχείου: 

αα) η υποβληθείσα ενδικοφανής προσφυγή, 

ββ) η αίτηση αναστολής σε περίπτωση αυτοτελούς υποβολής, 

γγ) τα έγγραφα και δικαιολογητικά που επικαλείται (σε ηλεκτρονικά αρχεία), 

γ. Υπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 ν. 1599/1986, με την οποία δηλώνεται το ακριβές του περιεχομένου των στοιχείων του ηλεκτρονικού φακέλου. 

16. Σε ποιες περιπτώσεις θα κληθώ να εκφράσω τις απόψεις μου εγγράφως ή προφορικώς ενώπιον της Υπηρεσίας Εσωτερικής Επανεξέτασης για τους λόγους που προβάλλονται με την ενδικοφανή προσφυγή; 

Η Υπηρεσία Εσωτερικής Επανεξέτασης, εάν το κρίνει απαραίτητο, δύναται εντός της οριζόμενης προθεσμίας για την έκδοση της απόφασης επί της ενδικοφανούς προσφυγής, να καλεί τον υπόχρεο εντός πέντε (5) εργασίμων ημερών, προκειμένου αυτός να εκφράσει τις απόψεις του εγγράφως ως προς τα σχετικά ζητήματα και τους προβαλλόμενους με την άσκηση της ενδικοφανούς προσφυγής λόγους και ισχυρισμούς. 

Στις περιπτώσεις που με την άσκηση της ενδικοφανούς προσφυγής προσκομισθούν στην Υπηρεσία Εσωτερικής Επανεξέτασης νέα στοιχεία ή γίνει επίκληση νέων πραγματικών περιστατικών, ο υπόχρεος καλείται σε ακρόαση, προκειμένου να εκφράσει εγγράφως τις απόψεις του, αναπτύσσοντας τους προβαλλόμενους με την ενδικοφανή προσφυγή λόγους και τα τυχόν συνυποβαλλόμενα σε αυτήν νέα στοιχεία ή τα επικαλούμενα με το αίτημά του νέα πραγματικά περιστατικά σύμφωνα με τα παραπάνω οριζόμενα. Ως νέα στοιχεία ορίζονται αυτά τα οποία δεν είχε στη διάθεσή της η φορολογική αρχή και δεν ήταν δυνατόν να τα λάβει υπ' όψιν της κατά το χρόνο έκδοσης της προσβαλλόμενης πράξης. 

Σε εξαιρετικές περιπτώσεις και εφόσον κατά την κρίση της Υπηρεσίας Εσωτερικής Επανεξέτασης συντρέχει λόγος, η διενεργούμενη ακρόαση διεξάγεται και προφορικώς σε καθορισμένη ώρα και ημερομηνία εντός της Υπηρεσίας, ώστε ο υπόχρεος να αναπτύξει λεπτομερέστερα τους διαλαμβανόμενους στο έγγραφο της ακρόασής του ισχυρισμούς και τα τυχόν συνυποβαλλόμενα με την ενδικοφανή προσφυγή νέα στοιχεία ή τα επικαλούμενα με το αίτημά του νέα πραγματικά περιστατικά. Ο υπόχρεος παρίσταται αυτοπροσώπως ή με εξουσιοδοτημένο αντιπρόσωπο με βάση ειδικό πληρεξούσιο έγγραφο με θεώρηση του γνήσιου της υπογραφής από την κατά νόμο αρμόδια αρχή. 

Σε κάθε άλλη περίπτωση, ο αιτών αναμένει την κοινοποίηση της απόφασης επί της ενδικοφανούς προσφυγής ή την πάροδο της προθεσμίας προς έκδοση της απόφασης και δεν είναι αναγκαίο να επικοινωνεί με την Υπηρεσία Εσωτερικής Επανεξέτασης για παροχή πληροφοριών ή συμπληρωματικών στοιχείων σχετικά με την υπό εξέταση υπόθεση. 

17. Σε ποια προθεσμία εκδίδεται απόφαση επί της ενδικοφανούς προσφυγής; 

Η Υπηρεσία Εσωτερικής Επανεξέτασης εκδίδει απόφαση, η οποία κοινοποιείται στον υπόχρεο, εντός προθεσμίας εξήντα (60) ημερών από την ημερομηνία υποβολής της ενδικοφανούς προσφυγής στην αρμόδια φορολογική αρχή. 

Ειδικά για τις περιπτώσεις ενδικοφανών προσφυγών που υποβάλλονται στην αρμόδια φορολογική αρχή μέχρι τις 28.2.2014, η προθεσμία έκδοσης και κοινοποίησης στον υπόχρεο της απόφασης, επεκτείνεται σε 120 ημέρες. Εάν εντός της κατά τα ανωτέρω προθεσμίας δεν εκδοθεί ή δεν κοινοποιηθεί απόφαση στον υπόχρεο, τότε θεωρείται ότι η ενδικοφανής προσφυγή έχει απορριφθεί από την Υπηρεσία Εσωτερικής Επανεξέτασης και ο υπόχρεος έχει λάβει γνώση αυτής της απόρριψης κατά την εκπνοή της ανωτέρω προθεσμίας. 

18. Μπορώ να προσφύγω στα Διοικητικά Δικαστήρια κατά της απόφασης της Υπηρεσίας Εσωτερικής Επανεξέτασης; 

Κατά της απόφασης της Υπηρεσίας Εσωτερικής Επανεξέτασης ή της σιωπηρής απόρριψης της ενδικοφανούς προσφυγής λόγω παρόδου της προθεσμίας προς έκδοση της απόφασης, ο υπόχρεος δύναται να ασκήσει προσφυγή ενώπιον του αρμόδιου Διοικητικού Δικαστηρίου σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας. Προσφυγή στα διοικητικά δικαστήρια απευθείας κατά της πράξης προσδιορισμού φόρου που εξέδωσε η φορολογική αρχή είναι απαράδεκτη. 

19. Ποια είναι η προθεσμία για την άσκηση προσφυγής ενώπιον των Διοικητικών Δικαστηρίων κατά της απόφασης της Υπηρεσίας Εσωτερικής Επανεξέτασης; Έχω υποχρέωση να ενημερώσω την Υπηρεσία Εσωτερικής Επανεξέτασης για την άσκηση προσφυγής στα Διοικητικά Δικαστήρια; 

Η προσφυγή κατατίθεται από τον υπόχρεο στη γραμματεία της έδρας του δικαστηρίου στο οποίο απευθύνεται, εντός 30 ημερών από την κοινοποίηση σε αυτόν της απόφασης της Υπηρεσίας Εσωτερικής Επανεξέτασης ή της σιωπηρής απόρριψης της ενδικοφανούς προσφυγής λόγω παρόδου της προθεσμίας προς έκδοση ή κοινοποίηση της απόφασης στον υπόχρεο. 

Με επιμέλεια του υπόχρεου και επί ποινή απαραδέκτου άσκησης της προσφυγής, απαιτείται η επίδοση επικυρωμένου αντιγράφου του δικογράφου της προσφυγής στην Υπηρεσία Εσωτερικής Επανεξέτασης, μέσα σε 20 ημέρες από τη λήξη της προθεσμίας για την άσκηση της προσφυγής. 

20. Πώς υπολογίζεται το ποσό του παραβόλου για την άσκηση της προσφυγής ενώπιον του αρμόδιου Διοικητικού Δικαστηρίου; 

Προκειμένου να υπολογισθεί και να καταβληθεί το προβλεπόμενο κατά περίπτωση ποσό παραβόλου με βάση το ποσό του αντικειμένου της διαφοράς που προσδιορίσθηκε με την απόφαση της Υπηρεσίας Εσωτερικής Επανεξέτασης, ο υπόχρεος, κατά την κατάθεση της προσφυγής, απευθύνεται στη φορολογική αρχή που εξέδωσε την αμφισβητούμενη πράξη, η οποία συντάσσει και χορηγεί σε αυτόν ειδικό σημείωμα, σύμφωνα και με την παράγραφο 3 του άρθρου 277 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας.

υργείο Οικονομικών

Δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων.

üΑγορά ή χρηματοδοτική μίσθωση αυτοκινήτων, σκαφών κ.λ.π.

üΑγορά ή χρονομεριστική ή χρηματοδοτική μίσθωση ακινήτων ή ανέγερση. οικοδομών ή κατασκευή δεξαμενής κολύμβησης.

üΧορήγηση δανείων προς οποιονδήποτε.

üΗ ετήσια δαπάνη για δωρεές, γονικές παροχές ή χορηγίες (>300 €).

üΑπόσβεση δανείων ή πιστώσεων οποιασδήποτε μορφής.

Δικαιολόγηση πώλησης ακινήτου αλλοδαπής

Έλληνας με φορολογική κατοικία στην Ελλάδα, πρόκειται να έλθει σε συμφωνία σε  χώρα με την

οποία η Ελλάδα δεν έχει διμερή σύμβαση αποφυγής της φορολογίας. Συγκεκριμένα θα παραχωρήσει ακίνητο

που κατείχε στην ξένη χώρα σε ντόπιο και θα λάβει το τίμημα σε ξένη τράπεζα. Πως θα δικαιολογήσει το

χρηματικό ποσό τι παραστατικό απαιτείται, βάσει ποιας εγκυκλίου, σε ποιο κωδικό του Ε1 θα καταχωρηθεί.

ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Γενικά, οι διατάξεις του άρθρου 17 του ΚΦΕ που αναφέρονται στον προσδιορισμό της ετήσιας αντικειμενικής

δαπάνης απόκτησης (τεκμήριο απόκτησης) δεν αφορούν μόνο τα περιουσιακά στοιχεία (ακίνητα, ΕΙΧ κ.λπ.)

που ο φορολογούμενος αποκτά στην Ελλάδα, αλλά και τυχόν αγορές που πραγματοποιούνται στο εξωτερικό.

Συνεπώς, οι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας οφείλουν να εμφανίζουν στην ετήσια δήλωση φορολογίας

εισοδήματος (έντυπο Ε1) και τα ποσά που καταβάλλουν για την απόκτηση περιουσιακών στοιχείων στο

εξωτερικό (σχετ. Πολ. 1207/1991). Με τον τρόπο αυτό θα προσδιορισθεί το συνολικό (παγκόσμιο) τεκμαρτό

εισόδημα το οποίο εν συνεχεία θα συγκριθεί με το παγκόσμιο πραγματικό εισόδημα, (που, επίσης, θα πρέπει

να εμφανίζεται στο εν λόγω έντυπο) κατά την εκκαθάρισης της δήλωσης.

Στην προκειμένη περίπτωση, λοιπόν, ο φορολογούμενος που λαμβάνει εντός του 2013 το τίμημα από την

πώληση κατοικίας στο εξωτερικό, θα πρέπει να δηλώσει το ποσό αυτό στους κωδ. 781 – 782 του πίνακα 6. Το

ποσό αυτό θα ληφθεί υπόψη στην εκκαθάρισης της φορολογικής δήλωσης, ως μειωτικό στοιχείο της

αντικειμενικής δαπάνης. Ως δικαιολογητικό της πώλησης αυτής, θα χρησιμοποιηθεί το επίσημο έγγραφο της

πώλησης της συγκεκριμένης οικίας (συμβόλαιο), νομίμως μεταφρασμένο στην ελληνική γλώσσα στο οποίο θα

πρέπει αναφέρεται και το τίμημα της πώλησης, καθώς και ο χρόνος της είσπραξής του.

Αντιθέτως, σε περίπτωση που ο φορολογούμενος δεν έχει στο παρελθόν προβεί σε δήλωση του εισοδήματος

που αποκτούσε από πηγές εξωτερικού στην Ελλάδα, διότι θεωρούνταν κάτοικος εξωτερικού, μπορεί να προβεί

σε εισαγωγή συναλλάγματος και να μεταφέρει το ποσό που θα εισπράξει από την πώληση του ακινήτου από

την ξένη χώρα στην Ελλάδα. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να αναφέρουμε ότι η εισαγωγή συναλλάγματος από

φορολογούμενους κάτοικους Ελλάδας μπορεί να πραγματοποιηθεί και να δηλωθεί στους ανωτέρω κωδικούς

του Ε1 (781-782), δίχως να απαιτείται η δικαιολόγηση της απόκτησης αυτού του συναλλάγματος, εφόσον ο

φορολογούμενος (παρ. 2, του άρθρου 19, του ΚΦΕ):

α) είχε διαμείνει τρία (3) τουλάχιστον χρόνια στην αλλοδαπή και η εισαγωγή του συναλλάγματος γίνεται μέσα

σε δύο (2) χρόνια από τη μετοικεσία του και

β) είχε διαμείνει πέντε (5) τουλάχιστον συνεχή χρόνια στην αλλοδαπή και το επικαλούμενο ποσό

συναλλάγματος προέρχεται από καταθέσεις στο όνομά του ή στο όνομα του άλλου συζύγου σε τράπεζα της

Ελλάδας ή σε υποκατάστημα Ελληνικής τράπεζας στο εξωτερικό κατά το χρόνο που διέμεναν στην αλλοδαπή ή

από καταθέσεις τους μέσα σε ένα (1) χρόνο από τη μετοικεσία τους στην Ελλάδα χωρίς το συνάλλαγμα αυτό να

έχει επανεξαχθεί στην αλλοδαπή. Η προϋπόθεση της μη επανεξαγωγής του συναλλάγματος δεν απαιτείται για

το ποσό εκείνο του συναλλάγματος που έχει επανεξαχθεί στην αλλοδαπή για την απόκτηση περιουσιακού

στοιχείου από εκείνα που αναφέρονται στο άρθρο 17 εφόσον η δαπάνη για την απόκτηση αυτού του στοιχείου

έχει ληφθεί υπόψη κατά την εφαρμογή των άρθρων 17 ή 19.

Ως δικαιολογητικό για την αιτιολόγηση της εισαγωγής του συναλλάγματος απαιτείται το πρωτότυπο του, κατά

περίπτωση, εκδιδόμενου από κάθε Τράπεζα παραστατικού, με την προϋπόθεση ότι περιέχει το ονοματεπώνυμο

του δικαιούχου του εισαγόμενου χρηματικού ποσού, το ύψος του ποσού, το νόμισμα και τη χώρα προέλευσης

(Πολ. 1130/2002).

Αν όμως ο φορολογούμενος της προκειμένης περίπτωσης δεν εμπίπτει στις παραπάνω προϋποθέσεις θα πρέπει

πέρα από την δικαιολόγηση της εισαγωγής του συναλλάγματος να προσκομίσει και δικαιολογητικά που

αιτιολογούν την απόκτηση αυτού στην αλλοδαπή. Τέτοια δικαιολογητικά μπορεί να είναι όπως προαναφέραμε

το επίσημο έγγραφο της πώλησης της συγκεκριμένης οικίας (συμβόλαιο), νομίμως μεταφρασμένο στην

ελληνική γλώσσα.

Έκπτωση των ασφαλιστικών εισφορών από τα ακαθάριστα έσοδα.

Επιτηδευματίας, που διατηρεί ατομική επιχείρηση με απλογραφικά βιβλία δεν καταχώρισε τις ασφαλιστικές

εισφορές που κατέβαλε στον ΟΑΕΕ στο βιβλίο του. Η καταχώριση του συνολικού ποσού στο τέλος του έτους,

όπως συμβαίνει και με τα ενοίκια, ώστε αυτές να αναγνωριστούν προς έκπτωση από τα ακαθάριστα έσοδα

επιτρέπεται ή όχι σύμφωνα με τον ΚΦΑΣ;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Σύμφωνα με την νέα υποπερ. (εε), της περ. α, της παρ. 1, του άρθρου 31 του ΚΦΕ, όπως αυτή προστέθηκε με

το άρθρο 3 της παρ. 45 του Ν. 4110/2013, (ισχύς για τα εισοδήματα και τις δαπάνες που αποκτώνται ή

πραγματοποιούνται κατά περίπτωση, από το οικονομικό έτος 2014, ήτοι από την χρήση 2013 και μετά),

εκπίπτει από τα ακαθάριστα έσοδα των επιχειρήσεων, προκειμένου να εξευρεθεί το καθαρό εισόδημα (σε

απλογραφικά, ή διπλογραφικά βιβλία), το ποσό της δαπάνης των εισφορών που καταβάλλονται σε ταμεία

ασφάλισης, εφόσον η καταβολή τους είναι υποχρεωτική από το νόμο, καθώς και το ποσό των

καταβαλλόμενων εισφορών στις περιπτώσεις προαιρετικής ασφάλισης σε ταμεία που έχουν συσταθεί με νόμο.

Ατομική επιχείρηση απασχολεί τη σύζυγο.Χρειάζεται ασφάλιση;

 Η σύζυγος έχει όμως κατά περιόδους ευκαιριακή απασχόληση ως
μισθωτή σε άλλες επιχειρήσεις και από τις οποίες λαμβάνει κάποια ελάχιστα ένσημα μέσα στο έτος. 1) Σε
έλεγχο από το ΙΚΑ ή ΣΕΠΕ κινδυνεύει ο επαγγελματίας (ο σύζυγος) με πρόστιμο για ανασφάλιστη εργασία
10.500,00 ευρώ; 2) Τι εννοεί η παράγραφος 1 του άρθρου 1 του νόμου 1759/1988;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Σύμφωνα με το άρθρο 1, της παραγράφου 1, του νόμου 1759/1988, υπάγονται σε ασφάλιση του ΙΚΑ -ΕΤΑΜ, τα
πρόσωπα που παρέχουν εργασία εντός των ορίων της χώρας, κατά κύριο επάγγελμα, σε εργοδότες με τους
οποίους είναι σύζυγοι, ή συγγενείς πρώτου και δευτέρου βαθμού συγγένειας, εφόσον για την εργασία τους
αυτή δεν υπάγονται υποχρεωτικά ή προαιρετικά στην ασφάλιση άλλου φορέα κύριας ασφάλισης.
Επιπρόσθετα, σύμφωνα με την υπάρχουσα νομολογία (ΣτΕ 749/1966, αλλά και Εφετείο Αθηνών, Απόφαση:
3435/1975), η εργασία που παρέχεται σε συγγενικά πρόσωπα, κυρίως από ηθική υποχρέωση και χωρίς
αμοιβή, δεν θεωρείται εξαρτημένη εργασία και συνεπώς δεν είναι ασφαλιστέα στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ. Σημειώνεται ότι
με βάση τα ισχύοντα, ως εξαρτημένη εργασία, χαρακτηρίζεται αυτή κατά την οποία, ο εργαζόμενος ευρίσκεται
υπό τις εντολές και την καθοδήγηση του εργοδότη, ο οποίος καθορίζει τον τόπο εκτέλεσης της εργασίας,
καθώς και τον χρόνο απασχόλησής του, στο πλαίσιο των προβλεπομένων, στον τομέα αυτόν, από την
Εργατική Νομοθεσία. Υπογραμμίζεται ότι κατά την ίδια έννοια, δεν θεωρείται ασφαλιστέα εργασία στο ΙΚΑ-
ΕΤΑΜ, η προσφορά υπηρεσιών για φιλανθρωπικούς ή επιστημονικούς- ερευνητικούς σκοπούς.
Με βάση τα ανωτέρω, λοιπόν, θα πρέπει στην προκειμένη περίπτωση να εξεταστεί αν:
α) η εργασία της συζύγου στην επιχείρηση αποτελεί την κύρια δραστηριότητά της και
β) για την εργασία αυτή που προσφέρει είναι ασφαλισμένη σε κάποιο άλλο φορέα κυρίας ασφάλισης (πλην
του ΙΚΑ – ΕΤΑΜ).
Αν ισχύει η περ. α και δεν ισχύει η περ. β, τότε η σύζυγος θα πρέπει να ασφαλιστεί κανονικά στον
ασφαλιστικό φορέα ΙΚΑ – ΕΤΑΜ, ακολουθώντας τις διαδικασίες που απαιτούνται για την πρόσληψη (απογραφή
σε ΙΚΑ-ΕΤΑΜ του εργοδότη, αν απασχολείται για πρώτη φορά εργαζόμενος στην επιχείρησή του, δήλωση
αναγγελίας πρόσληψης στον ΟΑΕΔ, υποβολή αρχικού ή συμπληρωματικού πίνακα στο ΣΕΠΕ, κατά περίπτωση,
κ.λπ.).
Στην περίπτωση που η εργασία της συζύγου αποτελεί δευτερεύουσα δραστηριότητα χωρίς αμοιβή, τότε δεν
υφίσταται η υποχρέωση για ασφάλιση στο ΙΚΑ – ΕΤΑΜ. Ωστόσο, θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στο
θέμα, δεδομένου ότι σε περίπτωση επιτόπιου ελέγχου, τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, θα
εξετάσουν τα πραγματικά περιστατικά για το αν υπάρχει πράγματι υποχρέωση ασφάλισης, αναζητώντας όλα
εκείνα τα στοιχεία που τεκμηριώνουν τον προσωρινό και ευκαιριακό χαρακτήρα της απασχόλησης της
συζύγου. H προσωρινή εργασία της συζύγου σε άλλους εργοδότες δεν προσδίδει το
χαρακτήρα της κύριας απασχόλησης και συνεπώς είναι αμφίβολο κατά πόσο η εργασία που παρέχεται στην
επιχείρηση του συζύγου μπορεί να θεωρηθεί προσωρινή ή ευκαιριακή ή ότι ασκείται χωρίς αμοιβής από ηθική
υποχρέωση

Εισαγωγή συναλλάγματος από αλλοδαπό για κάλυψη τεκμηρίων

Αλλοδαποί που ζουν και εργάζονται στην Ελλάδα κάνουν εισαγωγή συναλλάγματος για κάλυψη τεκμηρίων

απόκτησης και τεκμηρίων διαβίωσης.

Ερώτηση: έχουν υποχρέωση να δικαιολογήσουν την προέλευση των χρημάτων αυτών π.χ. να προσκομίσουν

τις δηλώσεις εισοδήματος που έχουν υποβάλει στη χώρα τους (δεδομένου ότι σε κάποιες τρίτες χώρες δεν

υποβάλλονται δηλώσεις από τους μισθωτούς); Υπάρχει περίπτωση να φορολογηθούν και στην Ελλάδα για τα

χρήματα που μεταφέρουν; Αλλάζει κάτι αν ο αλλοδαπός είναι από χώρα της ΕΕ η από τρίτη χώρα;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Τόσο από τις διατάξεις του άρθρου 19 του Ν.2238/1994 ο οποίος ισχύει για τα εισοδήματα του 2013 όσο και

από τις διατάξεις του άρθρου 34 του Ν.4172/2013 που ισχύει για τα εισοδήματα του 2014 προβλέπεται κατ’

αρχήν ότι γίνεται δεκτή για την κάλυψη των αντικειμενικών δαπανών και δαπανών απόκτησης περιουσιακών

στοιχείων (τεκμηρίων) η εισαγωγή συναλλάγματος εφόσον δικαιολογείται η απόκτηση του στην αλλοδαπή.

Ωστόσο και στις δύο περιπτώσεις προβλέπονται εξαιρέσεις. Ειδικά για τη χρήση 2013 που επί του παρόντος

μας ενδιαφέρει:

«Δεν απαιτείται η δικαιολόγηση της απόκτησης αυτού του συναλλάγματος για τα πρόσωπα:

αα) που κατοικούν μονίμως στο εξωτερικό,

ββ) που είχαν διαμείνει 3 (τρία) τουλάχιστον χρόνια στην αλλοδαπή και η εισαγωγή του συναλλάγματος

γίνεται μέσα σε δύο (2) χρόνια από τη μετοικεσία τους.

γγ) που είχαν διαμείνει πέντε (5) τουλάχιστον συνεχή χρόνια στην αλλοδαπή και το επικαλούμενο ποσό

συναλλάγματος προέρχεται από καταθέσεις στο όνομα τους ή στο όνομα του άλλου συζύγου σε τράπεζα της

Ελλάδας ή σε υποκατάστημα ελληνικής τράπεζας στο εξωτερικό κατά το χρόνο που διέμεναν στην αλλοδαπή ή

από καταθέσεις τους μέσα σε ένα (1) χρόνο από τη μετοικεσία τους στην Ελλάδα χωρίς το συνάλλαγμα αυτό να

έχει επανεξαχθεί στην αλλοδαπή. Η προϋπόθεση της μη επανεξαγωγής του συναλλάγματος δεν απαιτείται για

το ποσό εκείνο του συναλλάγματος που έχει επανεξαχθεί στην αλλοδαπή για την απόκτηση περιουσιακού

στοιχείου από εκείνα που αναφέρονται στο άρθρο 17, εφόσον η δαπάνη για την απόκτηση αυτού του στοιχείου

έχει ληφθεί υπόψη κατά την εφαρμογή των άρθρων 17 ή 19».

Για τα εισοδήματα της χρήσης 2014 η πρώτη περίπτωση έχει αντικατασταθεί από την προϋπόθεση ο

φορολογούμενος να είναι φορολογικός κάτοικος εξωτερικού.

Εφόσον ο φορολογούμενος δεν πληροί τις παραπάνω προϋποθέσεις θα πρέπει να δικαιολογήσει την

προέλευση του εισοδήματος, προσκομίζοντας τα δικαιολογητικά εκείνα (βεβαίωση της αρμόδιας φορολογικής

αρχής της αλλοδαπής, αντίγραφα φορολογικών δηλώσεων που είχαν υποβληθεί, επίσημα αποδεικτικά

μισθοδοσίας κλπ.) που αποδεικνύουν την προέλευση των χρημάτων.

Η δικαιολόγηση της προέλευσης των χρημάτων δεν αποσκοπεί τόσο στην εκ νέου φορολόγησή τους η οποία

άλλωστε όταν υφίσταται είναι ανεξάρτητη από το εάν τα χρήματα θα έρθουν στην Ελλάδα ή θα παραμείνουν

στο εξωτερικό, όσο αποσκοπεί στην αποφυγή παράκαμψης των τεκμηρίων με την εισαγωγή στην Ελλάδα

«μαύρου» χρήματος.

Πέραν τούτου ο γενικός κανόνας είναι ότι όσοι είναι αποδεδειγμένα φορολογικοί κάτοικοι εξωτερικού

φορολογούνται στην Ελλάδα μόνο για το εισόδημα που αποκτούν σε αυτή . Όσοι είναι φορολογικοί κάτοικοι

Ελλάδας φορολογούνται στην Ελλάδα για το παγκόσμιο εισόδημά τους, ενώ κατά κανόνα έχουν το δικαίωμα

συμψηφισμού του φόρου που τυχόν έχουν καταβάλλει ή τους έχει παρακρατηθεί στην αλλοδαπή. Πάντως η

εισαγωγή συναλλάγματος από φορολογικό κάτοικο Ελλάδος ειδικά μεγάλου ποσού, μπορεί να οδηγήσει, τώρα

ή μελλοντικά, σε έλεγχο του κατά πόσο δήλωσε όντως στην Ελλάδα το εισόδημα που είχε αποκτήσει στο

εξωτερικό.

ΔΗΛΩΣΗ Ε9 2013

ΤΡΟΠΟΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ

Σχετικά με τον τρόπο συμπλήρωσης ισχύουν τα εξής:

ΠΙΝΑΚΑΣ 1. ΚΤΙΣΜΑΤΑ

• Στον πίνακα αυτόν αναγράφονται όλα τα κτίσματα που βρίσκονται στην Ελλάδα, ανεξάρτητα αν αυτά είναι σε περιοχές εντός ή εκτός σχεδίου πόλης ή οικισμού.

Επίσης στον ίδιο πίνακα αναγράφονται τα στοιχεία των εντός σχεδίου πόλης ή οικισμού οικοπέδων είτε έχουν κτίσματα είτε όχι.

• Σε κάθε γραμμή αναγράφεται μια ενιαία ιδιοκτησία. Οι βοηθητικοί χώροι αναγράφονται σε χωριστή σειρά του εντύπου Ε9 μόνο εάν είναι αυτοτελείς οριζόντιες ιδιοκτησίες (έχουν ποσοστό επί του οικοπέδου).

• Εάν δεν υπάρχει σύσταση οριζόντιας ιδιοκτησίας τα κτίσματα επί του οικοπέδου αναγράφονται σε διαφορετικές γραμμές ανά όροφο, και η επιφάνεια του οικοπέδου αναγράφεται στην ίδια γραμμή με το ισόγειο. Στην περίπτωση που ο ιδιοκτήτης έχει περισσότερες από μία ιδιοκτησίες, τα στοιχεία του οικοπέδου αναγράφονται σε μία μόνο γραμμή. Μόνο στις περιπτώσεις αυτές συμπληρώνεται και η στήλη 22, δηλ. η συνολική επιφάνεια κτισμάτων στο οικόπεδο.

• Για διαμερίσματα και επαγγελματικές στέγες σε πολυκατοικία δεν συμπληρώνονται οι στήλες 18 έως 21 (στοιχεία οικοπέδου).

• Το δικαίωμα υψούν αναγράφεται σε άλλη γραμμή εφόσον αποτελεί ξεχωριστή ιδιοκτησία, σε εκατοστά συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου.

• Κατοικίες ή μονοκατοικίες που αποτελούν ενιαία λειτουργική ενότητα η οποία εκτείνεται σε περισσότερους από έναν ορόφους, γράφονται σε μία γραμμή. Ως επιφάνεια αναγράφεται το σύνολο των τετραγωνικών μέτρων (στις αντίστοιχες στήλες κυρίων και βοηθητικών χώρων) και στη στήλη όροφος αναγράφεται ο κωδικός του ψηλότερου ορόφου.

• Για τη συμπλήρωση της κατηγορίας του ακινήτου έχει διευκρινιστεί ότι μονοκατοικία χαρακτηρίζεται το ενιαίο κτίσμα εντός του γηπέδου, που αποτελεί λειτουργικά μία μόνο κατοικία η οποία μπορεί να εκτείνεται σε έναν ή σε περισσότερους ορόφους εφόσον επικοινωνούν μεταξύ τους, με τους βοηθητικούς χώρους της (αποθήκες, κλειστές θέσεις στάθμευσης κ.λπ.). Στις περιπτώσεις αυτές αναγράφεται σε μία γραμμή το σύνολο των τετραγωνικών μέτρων των κτισμάτων (στις αντίστοιχες στήλες κυρίων και βοηθητικών χώρων) και τα στοιχεία του γηπέδου εφόσον αυτό βρίσκεται εντός σχεδίου πόλης ή οικισμού. Αν το γήπεδο είναι εκτός σχεδίου πόλης ή οικισμού αναγράφεται στον πίνακα 2 και συμπληρώνεται η στήλη συνολική επιφάνεια κτισμάτων (στήλη 17). Τα πιο πάνω ισχύουν και αν δεν υπάρχει πράξη σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας.

• Τα ειδικά κτίρια όπως οι σταθμοί αυτοκινήτων δημόσιας χρήσης, βιομηχανικά και βιοτεχνικά κτίρια κ.λπ., ορίζονται σαν τέτοια σύμφωνα με την οικοδομική τους άδεια αλλά και την άδεια λειτουργίας τους. Αν δεν συντρέχουν αθροιστικά οι πιο πάνω περιπτώσεις, θεωρούνται επαγγελματική στέγη.

• Η επιφάνεια των ακινήτων αναγράφεται επακριβώς σε τετραγωνικά μέτρα και μέχρι δύο (2) δεκαδικά ψηφία στην ίδια σειρά, ενώ τα ποσοστά συνιδιοκτησίας αναγράφονται επί τοις εκατόν (%) και μέχρι πέντε (5) δεκαδικά ψηφία. Αναγράφεται το έτος κατασκευής του ακινήτου όπως προκύπτει από την έκδοση της οικοδομικής άδειας ή την τελευταία αναθεώρησή της. Άδεια αλλαγής μόνο της χρήσης του κτιρίου ή άδειες μη ουσιώδους ανακαίνισης, δεν λαμβάνονται υπόψη στον υπολογισμό της παλαιότητας. Αν δεν υπάρχει οικοδομική άδεια, αναγράφεται το έτος κατασκευής, το οποίο προκύπτει από δημόσιο έγγραφο (π.χ. προγενέστερος τίτλος κτήσης, νομιμοποίηση αυθαιρέτου, έναρξη ηλεκτροδότησης, μισθωτήριο συμβόλαιο). Σε περίπτωση που υπάρχουν τμήματα κτίσματος με διαφορετική παλαιότητα, αναγράφεται το κτίσμα σε μια γραμμή και ως έτος κατασκευής, το έτος της νεότερης οικοδομικής άδειας.

• Κτίσματα με παντελή έλλειψη στέγης δεν δηλώνονται στο έντυπο Ε9 (στην περίπτωση αυτή δηλώνεται μόνο το οικόπεδο ή το αγροτεμάχιο και λοιπά κτίσματα, αν υπάρχουν). Αν υπάρχει μερική έλλειψη στέγης ή άλλες ουσιώδεις βλάβες του κτίσματος, που το καθιστούν μη λειτουργικό, τότε αναγράφεται ως ημιτελές.

• Όταν σε οικόπεδο ή αγροτεμάχιο με κτίσμα υπάρχει και κολυμβητική δεξαμενή (πισίνα), για την οποία έχει εκδοθεί άδεια οικοδομής, αυτή αναγράφεται σε ξεχωριστή γραμμή ως αθλητική εγκατάσταση και η επιφάνεια που καταλαμβάνει αναγράφεται στους κύριους χώρους. Όταν όμως δεν έχει εκδοθεί η προβλεπόμενη άδεια οικοδομής, αυτή αναγράφεται στους βοηθητικούς χώρους στην ίδια γραμμή με το κτίσμα.

ΝΕΟΙ ΚΩΔΙΚΟΙ

Στο Ε9 του 2013 έχουν προστεθεί και κάποιοι νέοι κωδικοί που πρέπει να συμπληρώσει ο φορολογούμενος. Συγκεκριμένα αυτοί είναι:

•           Κωδικός 28, πλήθος προσόψεων. Αναγράφεται ο αριθμός των προσόψεων του ακινήτου που θα πρέπει να είναι ίσος ή μεγαλύτερος από το πλήθος των προσόψεων με σήμανση (6) που έχει τσεκάρει ο χρήστης δίπλα από τα πεδία των οδών της φόρμας.

•           Κωδικός 29, μήκος πρόσοψης επαγγελματικής στέγης(τ.μ.). Συμπληρώνεται  το μήκος πρόσοψης της επαγγελματικής στέγης  ή το άθροισμα των προσόψεων της σε μέτρα,  προκειμένου να υπολογιστεί το κριτήριο βάθους.

•           Κωδικός 29, μήκος πρόσοψης οικοπέδου. Συμπληρώνεται το μήκος πρόσοψης του οικοπέδου ή το άθροισμα των προσόψεων σε μέτρα, προκειμένου να υπολογιστεί το κριτήριο βάθους.

•           Κωδικός 27, Κ.Α.Ε.Κ./Κωδ. Ακινήτου. Συμπληρώνεται ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου ((παράδειγμα 280550505015/0/24) ή ο κωδικός ακινήτου (17 ή 18 ψηφία), εφόσον η περιοχή που βρίσκεται το ακίνητο έχει ενταχθεί στο Εθνικό Κτηματολόγιο.

•           Κωδικός 30, Αρ. παροχής ρεύματος. Επιλέγεται από λίστα ΝΑΙ εάν το ακίνητο ηλεκτροδοτείται ή ΟΧΙ εάν δεν ηλεκτροδοτείται. Η επιλογή ΟΧΙ σημαίνει ότι δεν υπάρχει μετρητής κατανάλωσης ρεύματος. Εάν επιλεγεί το ΝΑΙ συμπληρώνεται και ο κωδικός 31.

•           Κωδικός 31, Αριθμός παροχής. Το πεδίο είναι υποχρεωτικό προς συμπλήρωση στην περίπτωση που το ακίνητο ηλεκτροδοτείται. Ο χρήστης θα πρέπει να συμπληρώσει τα εννιά πρώτα ψηφία του κάθε αριθμού παροχής, κι αν είναι περισσότεροι από ένας να τους διαχωρίσει με κενό χαρακτήρα.

ΟΙ ΠΑΛΙΟΙ ΚΩΔΙΚΟΙ

Όσον αφορά τους παλιούς κωδικούς του πίνακα 1 υπενθυμίζεται ότι συμπληρώνονται ως εξής:

         Κωδικός 1: Παρουσιάζεται από το σύστημα ο Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (Α.Τ.ΑΚ.) σε περίπτωση διαγραφής ή μεταβολής στοιχείων ακινήτου.

         Κωδικός 2: Αναγράφεται ο αύξον αριθμός του ακινήτου (συμπληρώνεται αυτόματα από το σύστημα).

         Κωδικός 3-5: Αναγράφεται ο Νομός, ο Δήμος και το δημοτικό διαμέρισμα ή η κοινότητα καθώς και η οδός και ο αριθμός, όπου βρίσκεται το ακίνητο.

         Κωδικός 25: Αναγράφεται ο Ταχυδρομικός Κώδικας του ακινήτου. Η στήλη αυτή συμπληρώνεται υποχρεωτικά.

         Κωδικός 6: Τσεκάρεται η σχετική ένδειξη στην οδό ή στις οδούς που το ακίνητο έχει πρόσοψη. Όταν το ακίνητο δεν έχει πρόσοψη σε δρόμο αλλά βρίσκεται σε ακάλυπτο χώρο ή σε αίθριο ή σε στοά δεν συμπληρώνονται οι στήλες 6.

         Κωδικός 7: Αναγράφονται οι υπόλοιποι δρόμοι που περικλείουν το οικοδομικό τετράγωνο που ανήκει το ακίνητο, όπου αυτό είναι δυνατό.

         Κωδικός 8: Αναγράφεται ο αριθμός του οικοδομικού τετραγώνου (Ο.Τ) που βρίσκεται το ακίνητο, εφόσον δεν υπάρχουν ονόματα δρόμων που το περικλείουν.

         Κωδικός 26 - ΕΝΔΕΙΞΗ ΑΠΑΑ: Τσεκάρεται η σχετική ένδειξη εάν το οικόπεδο επί του οποίου βρίσκεται το κτίσμα βρίσκεται σε περιοχή εντός συστήματος ΑΠΑΑ.

         Κωδικός 9: Επιλέγεται η κατηγορία του ακινήτου από τις εξής επιλογές:

• Κατοικία ή Διαμέρισμα (πλην μονοκατοικίας).

• Μονοκατοικία.

• Επαγγελματική Στέγη.

• Οικόπεδο.

• Αποθήκες που είναι αυτοτελείς οριζόντιες ιδιοκτησίες. Γεωργικά και Κτηνοτροφικά κτίρια.

• Θέσεις στάθμευσης με ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου.

• Σταθμοί αυτοκινήτων δημόσιας χρήσης, για τους οποίους υπάρχει οικοδομική άδεια χρήσης κτιρίου και η προβλεπόμενη άδεια λειτουργίας από την αρμόδια Υπηρεσία.

• Βιομηχανικά και βιοτεχνικά κτίρια μετά των παραρτημάτων τους, για τα οποία υπάρχει οικοδομική άδεια χρήσης κτιρίου και η προβλεπόμενη άδεια λειτουργίας από την αρμόδια Υπηρεσία.

• Τουριστικές Εγκαταστάσεις, Νοσηλευτήρια και Ευαγή Ιδρύματα για τα οποία υπάρχει οικοδομική άδεια χρήσης κτιρίου και η προβλεπόμενη άδεια λειτουργίας από την αρμόδια Υπηρεσία.

• Εκπαιδευτήρια, για τα οποία υπάρχει οικοδομική άδεια χρήσης κτιρίου και η προβλεπόμενη άδεια λειτουργίας από την αρμόδια Υπηρεσία.

• Αθλητικές εγκαταστάσεις, για τις οποίες υπάρχει οικοδομική άδεια χρήσης κτιρίου και η προβλεπόμενη άδεια λειτουργίας.

• Κτίρια που δεν μπορούν να υπαχθούν στις πιο πάνω κατηγορίες δηλ. μουσεία, ιεροί ναοί, θέατρα, κινηματογράφοι, κ.λπ.

• Τίτλος μεταφοράς συντελεστή δόμησης.

         Κωδικός 10: Επιλέγεται η κατηγορία ειδικών συνθηκών που ανήκει το ακίνητο σύμφωνα με τα εξής:

• Κτίσματα που τελούν υπό αναγκαστική απαλλοτρίωση, καθώς και κτίσματα για τα οποία έχει εκδοθεί άδεια ή πρωτόκολλο κατεδάφισης.

• Οικόπεδο που τελεί υπό αναγκαστική απαλλοτρίωση.

• Διατηρητέο κτίσμα για το οποίο έχει εκδοθεί η σχετική πράξη. Η πράξη αυτή έχει δημοσιευθεί σε ΦΕΚ και δεν έχει ανακληθεί.

• Δεσμευμένο ακίνητο λόγω διενέργειας αρχαιολογικής έρευνας. Ο ίδιος κωδικός θα χρησιμοποιηθεί και στην περίπτωση που το ακίνητο τελεί υπό αναστολή οικοδομικών, εφόσον υπάρχει η σχετική βεβαίωση της Αρμόδιας Αρχής.

• Οικόπεδο, το οποίο δεν είναι οικοδομήσιμο και δεν μπορεί να τακτοποιηθεί.

• Οικόπεδο το οποίο δεν είναι οικοδομήσιμο, ωστόσο μπορεί να τακτοποιηθεί.

• Ημιτελές κτίσμα.

         Κωδικός 11: Επιλέγεται ο όροφος του ακίνητου. Σε περίπτωση μεζονέτας αναγράφεται ο ψηλότερος όροφος. Σε περίπτωση τίτλου μεταφοράς συντελεστή δόμησης, για την επιφάνεια όλων των ορόφων πλην του ισογείου που έχει τον κωδ. 0, αναγράφεται ο κωδ. 1.

         Κωδικός 12: Αναγράφεται η επιφάνεια των κυρίων χώρων του κτίσματος σε τετραγωνικά μέτρα.

         Κωδικός 13: Αναγράφεται η συνολική επιφάνεια των βοηθητικών χώρων σε τετραγωνικά μέτρα.

         Κωδικός 14: Αναγράφεται το έτος κατασκευής του ακινήτου όπως προκύπτει από την έκδοση της οικοδομικής άδειας ή την τελευταία αναθεώρηση της.

         Κωδικός 15 & 19: Επιλέγεται το είδος εμπράγματου δικαιώματος κατά περίπτωση ως εξής:

• Πλήρης κυριότητα,

• Ψιλή κυριότητα,

• Επικαρπία ή οίκηση.

         Κωδικός 16 & 20: Αναγράφεται κατά περίπτωση το ποσοστό επί τοις εκατό (%), συνιδιοκτησίας που αναλογεί στον υπόχρεο, μέχρι πέντε δεκαδικά.

         Κωδικός 17 & 21: Σε περίπτωση που δηλώνεται ψιλή κυριότητα ή επικαρπία αναγράφεται υποχρεωτικά το έτος γέννησης του επικαρπωτή.

         Κωδικός 18: Αναγράφεται η επιφάνεια του οικοπέδου σε τετραγωνικά μέτρα.

         Κωδικός 22: Αναγράφεται η συνολική επιφάνεια κτισμάτων που υπάρχουν στο οικόπεδο και προσμετρούνται στο συντελεστή δόμησης.

Η στήλη 24 που υπάρχει στο χειρόγραφο έντυπο δεν συμπληρώνεται επί της ηλεκτρονικής υποβολής αφού ο χρήστης επιλέγει πριν την καταχώρηση των παραπάνω στοιχείων εάν πρόκειται να εισάγει, να μεταβάλλει ή να διαγράψει ακίνητο.

ΠΙΝΑΚΑΣ 2. ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΑ

Παρατηρήσεις επί του πίνακα 2:

• Στην έννοια του αγροτεμαχίου του πίνακα 2, περιλαμβάνονται όλα τα γήπεδα ή εκτάσεις που είναι εκτός σχεδίου πόλης ή εκτός οικισμού. Στον πίνακα 2 καταχωρίζονται και τα γήπεδα ή οι εκτάσεις επί των οποίων έχουν ανεγερθεί κτίσματα που έχουν καταχωρηθεί στον πίνακα 1 και βρίσκονται εκτός σχεδίου πόλεως ή οικισμό.

• Απόσταση από τη θάλασσα (στήλη 7) θεωρείται η ελάχιστη οριζόντια ευθεία του πλησιέστερου σημείου του γηπέδου από το όριο του χειμέριου κύματος, εφ' όσον αυτό έχει χαραχθεί επίσημα ή από τη συνήθη θέση της γραμμής που φθάνει το κύμα όταν δεν υπάρχει χάραξη.

• Αγροί Μονοετούς Καλλιέργειας (στήλη 10) θεωρούνται οι εκτάσεις που συνήθως καλλιεργούνται με ετήσια φυτά ή καλύπτονται από θερμοκήπια ή αποτελούν τεχνητούς βοσκότοπους όπως επίσης και οι εκτάσεις που βρίσκονται εντός καλλιεργούμενων περιοχών, μπορούν να καλλιεργηθούν αλλά έχουν παραμείνει ακαλλιέργητες.

• Βοσκότοπος (στήλη 13) θεωρείται η έκταση που δεν καλλιεργήθηκε ποτέ, η οποία καλύπτεται αποκλειστικά ή κατά το μεγαλύτερο μέρος της από φυσική βλάστηση, κατάλληλη για τροφή ζώων. Στους βοσκότοπους υπάγονται και οι χέρσες εκτάσεις, οι οποίες είναι επικλινείς, βραχώδεις, διαβρωμένες από τα φυσικά φαινόμενα και δεν μπορούν να αποδοθούν στην καλλιέργεια, καθώς και οι χωματερές απόθεσης απορριμμάτων.

• Σε κάθε περίπτωση, όταν υπάρχει κτίσμα ή κτίσματα σε αγροτεμάχιο, θα συμπληρώνεται η στήλη 17 του πίνακα 2, παρότι τα κτίσματα αναγράφονται υποχρεωτικά και στον πίνακα 1.

ΝΕΟΙ ΚΩΔΙΚΟΙ

Στο Ε9 του 2013 έχουν προστεθεί κάποιοι νέοι κωδικοί και στον πίνακα 2. Συγκεκριμένα αυτοί είναι:

         Κωδικοί 17 α,β,γ,. Εάν στο αγροτεμάχιο υπάρχει κτίσμα  και έχει συμπληρωθεί η στήλη 17, θα πρέπει οπωσδήποτε να συμπληρωθεί κάποια/ες από τις στήλες 17(α), 17(β), 17(γ), ανάλογα με την κατηγορία  του ακινήτου, ως εξής:

•           Επιφάνεια Κατοικιών (τ.μ.) (17α)

•           Επιφάνεια επαγγελματικών ή ειδικών κτιρίων (τ.μ.) (17β)

•           Επιφάνεια γεωργ. κτισμ./αποθ. (τ.μ.) (17γ)

         Κωδικός 27, Κ.Α.Ε.Κ./Κωδ. Ακινήτου. Συμπληρώνεται ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου ((παράδειγμα 280550505015/0/24) ή ο κωδικός ακινήτου (17 ή 18 ψηφία), εφόσον η περιοχή που βρίσκεται το ακίνητο σας έχει ενταχθεί στο Εθνικό Κτηματολόγιο.

         Κωδικός 23, Αρ. παροχής ρεύματος. Επιλέγεται από λίστα ΝΑΙ εάν το ακίνητο ηλεκτροδοτείται ή ΟΧΙ εάν δεν ηλεκτροδοτείται. Η επιλογή ΟΧΙ σημαίνει ότι δεν υπάρχει μετρητής κατανάλωσης ρεύματος.

         Κωδικός 24,    αριθμός παροχής. Το πεδίο είναι υποχρεωτικό προς συμπλήρωση στην περίπτωση που το ακίνητο ηλεκτροδοτείται. Ο χρήστης θα πρέπει να συμπληρώσει τα εννιά πρώτα ψηφία του κάθε αριθμού παροχής, κι αν είναι περισσότεροι από ένας να τους διαχωρίσει με κενό χαρακτήρα.

ΟΙ ΠΑΛΙΟΙ ΚΩΔΙΚΟΙ

Όσον αφορά τους παλιούς κωδικούς του πίνακα 2 υπενθυμίζεται ότι συμπληρώνονται ως εξής:

         Κωδικός 1: Παρουσιάζεται από το σύστημα ο Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (Α.Τ.ΑΚ.) σε περίπτωση διαγραφής ή μεταβολής στοιχείων ακινήτου.

         Κωδικός 2: Αναγράφεται ο αύξον αριθμός του ακινήτου (συμπληρώνεται αυτόματα από το σύστημα).

         Κωδικός 3-5: Αναγράφεται ο Νομός, ο Δήμος και το δημοτικό διαμέρισμα ή η κοινότητα καθώς και η οδός και ο αριθμός, όπου βρίσκεται το ακίνητο.

         Κωδικός 6: Επιλέγεται ο κωδικός της κατηγορίας πρόσοψης σε οδό, ως ακολούθως:

• ΚΩΔ. 1: Όταν το αγροτεμάχιο έχει πρόσοψη σε Εθνική Οδό ή Επαρχιακή Οδό.

• ΚΩΔ. 2: Όταν το αγροτεμάχιο έχει πρόσοψη σε Δημοτική Οδό ή κοινόχρηστο χώρο αιγιαλού και παραλίας.

• ΚΩΔ. 3: Όταν το αγροτεμάχιο έχει πρόσοψη σε Αγροτική Οδό ή Ιδιωτική Οδό ή κοινόχρηστο χώρο εκτός αιγιαλού και παραλίας.

• ΚΩΔ. 4: Όταν το αγροτεμάχιο είναι τυφλό.

         Κωδικός 7: Αναγράφονται τα μέτρα που απέχει το αγροτεμάχιο από τη θάλασσα, εφόσον η απόσταση αυτή είναι μικρότερη των 800 μέτρων.

         Κωδικός 8: Τσεκάρεται, εφόσον το αγροτεμάχιο έχει κηρυχθεί απαλλοτριωτέο.

         Κωδικός 9: Τσεκάρεται, αν το αγροτεμάχιο είναι αρδευόμενο.

         Κωδικοί 10-16: Αναγράφεται η επιφάνεια του αγροτεμαχίου σε τετραγωνικά μέτρα, κατανεμημένη στις κατηγορίες που αναφέρονται στις στήλες.

         Κωδικός 17: Αναγράφεται η συνολική επιφάνεια όλων των κτισμάτων που βρίσκονται μέσα στο αγροτεμάχιο.

         Κωδικός 18: Επιλέγεται το είδος εμπράγματου δικαιώματος κατά περίπτωση ως εξής:

• ΚΩΔ. 1: Πλήρης κυριότητα,

• ΚΩΔ. 2: Ψιλή κυριότητα,

• ΚΩΔ. 3: Επικαρπία ή οίκηση.

         Κωδικός 19: Αναγράφεται κατά περίπτωση το ποσοστό συνιδιοκτησίας επί τοις εκατό (%) που αναλογεί στον υπόχρεο και μέχρι πέντε δεκαδικά ψηφία.

         Κωδικός 20: Σε περίπτωση που δηλώνεται ψιλή κυριότητα ή επικαρπία αναγράφεται υποχρεωτικά το έτος γέννησης του επικαρπωτή.

ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ

1. Δικαίωμα υψούν στο Ε9

Εάν το δικαίωμα υψούν δεν προκύπτει από σύσταση οριζοντίου ιδιοκτησίας, αλλά μόνο από το δικαίωμα συνιδιοκτησίας του αγροτεμάχιου, αρκεί η αναγραφή του ποσοστού συνιδιοκτησίας επί του αγροτεμάχιου και δεν απαιτείται ιδιαίτερη καταγραφή του δικαιώματος υψούν.

Εάν το δικαίωμα υψούν (αέρας) αποτελεί ξεχωριστή ιδιοκτησία με εκατοστά επί του οικοπέδου, αναγράφεται σε άλλη γραμμή με τα εκατοστά αυτά συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου.

Σημειώνεται ότι επί οικοπέδων, για τα οποία έχει γίνει πράξη σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας αλλά δεν έχει προχωρήσει η κατασκευή του σκελετού των ορόφων, θα δηλωθούν τα εκατοστά ιδιοκτησίας ή συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου και μόνο.

Αν όμως έχει ολοκληρωθεί ο σκελετός τουλάχιστον της οικοδομής, τότε ο οικοπεδούχος θα αναγράψει όλα τα κτίσματα διαμερίσματα κ.λπ. σε χωριστές γραμμές, όπως περιγράφονται στη σύσταση οριζόντιας ιδιοκτησίας και σε άλλη γραμμή το πιθανό δικαίωμα υψούν (σαν ποσοστό επί τοις εκατόν του οικοπέδου).

2. Συμπλήρωση Ε9 για κτίσματα χωρίς σύσταση οριζόντιας ιδιοκτησίας

Τα κτίσματα επί οικοπέδου όταν δεν έχει γίνει σύσταση οριζόντιας ιδιοκτησίας αναγράφονται σε διαφορετικές γραμμές ανά όροφο, και η επιφάνεια του οικοπέδου αναγράφεται στην ίδια γραμμή με το ισόγειο.

Σημειώνεται ότι εάν στο ισόγειο υπάρχουν κτίσματα διαφορετικής κατηγορίας (π.χ. ένα κατάστημα και ένα διαμέρισμα) αναγράφονται σε διαφορετικές γραμμές και σε μια μόνο από αυτές τα στοιχεία του οικοπέδου.

3. Πότε το ακίνητο θεωρείται ημιτελές για το Ε9

Σύμφωνα με την εγκύκλιο 1047/2005 «κτίσματα με παντελή έλλειψη στέγης δεν δηλώνονται στο έντυπο Ε9(στην περίπτωση αυτή δηλώνεται μόνο το οικόπεδο ή το αγροτεμάχιο και λοιπά κτίσματα, αν υπάρχουν). Αν υπάρχει μερική έλλειψη στέγης ή άλλες ουσιώδεις βλάβες του κτίσματος, που το καθιστούν μη λειτουργικό, τότε αναγράφεται ως ημιτελές».

Με τον τρόπο αυτό λοιπόν είναι φανερό ότι το κριτήριο για τον χαρακτηρισμό ενός κτιρίου ως αποπερατωμένου είναι η λειτουργικότητά του, δηλαδή η δυνατότητα να χρησιμοποιηθεί για την χρήση για την οποία προορίζεται. Μία κατοικία για παράδειγμα θεωρείται αποπερατωμένη όταν πληροί όλες τις προϋποθέσεις για να χρησιμοποιηθεί ως τέτοια και να κατοικηθεί. Είναι φανερό ότι αυτό είναι θέμα πραγματικής εκτίμησης της κατάστασης στην οποία βρίσκεται το ακίνητο και σαφώς, δεν συνδέεται μόνο με την ρευματοδότησή του. Στην πράξη επειδή η σύνδεση ενός κτιρίου με τη ΔΕΗ είναι το τελευταίο στάδιο που το καθιστά έτοιμο για χρήση, ταυτίζεται πολλές φορές με την έννοια της αποπεράτωσής του. Ωστόσο επειδή αυτό δεν ισχύει πάντα δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αποκλειστικό κριτήριο.

4. Τακτοποίηση ημιυπαίθριων με το Ν 3843/2010

Οι τακτοποιούμενοι ημιυπαίθριοι, που είτε είχαν ήδη περιληφθεί στη δήλωση στοιχείων ακινήτων ως βοηθητικοί χώροι είτε είχε παραληφθεί η αναγραφή τους, δεν απαιτείται μόνο για το λόγο της τακτοποίησής τους να αναγραφούν ως κύριοι χώροι στη δήλωση στοιχείων ακινήτων έτους 2013 και, όσον αφορά τον Φ.Α.Π., θα συνεχίσουν να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο, όπως ακριβώς πριν την τακτοποίησή τους.

Στις περιπτώσεις που υπάρχει υποχρέωση αναγραφής στη δήλωση στοιχείων ακινήτων (Ε9) ακινήτου που περιλαμβάνει τακτοποιούμενο ημιυπαίθριο χώρο, για άλλη αιτία (π.χ. αγορά, μεταβολή του είδους εμπράγματου δικαιώματος, μεταβολή των ποσοστών ιδιοκτησίας, διαχωρισμού επικαρπίας - ψιλής κυριότητας κ.λπ.), τότε κατά την αναγραφή του ακινήτου συμπεριλαμβάνονται στους κύριους χώρους του ακινήτου και τα τετραγωνικά μέτρα του ημιυπαίθριου χώρου.

Δηλαδή, σε περίπτωση μεταβίβασης για οποιαδήποτε αιτία, του ακινήτου που περιλαμβάνει τακτοποιούμενο ημιυπαίθριο χώρο, η απεικόνιση των ημιυπαίθριων χώρων στους κύριους χώρους θα περιληφθεί στη δήλωση του καινούργιου ιδιοκτήτη, ενώ σε περίπτωση διαχωρισμού επικαρπίας - ψιλής κυριότητας, θα περιληφθεί στη δήλωση τόσο του επικαρπωτή όσο και του ψιλού κυρίου. Σημειώνεται ότι ως χρόνος τακτοποίησης θεωρείται ο χρόνος τοποθέτησης από την πολεοδομία της σφραγίδας για τη βεβαίωση της πληρότητας του φακέλου στο αντίγραφο της υποβληθείσας αίτησης τακτοποίησης.

5. Μετατροπή βοηθητικών χώρων σε χώρους κύριας χρήσης με το Ν 3843/2010

Οι τακτοποιούμενοι χώροι, λόγω μετατροπής τους σε χώρους κύριας χρήσης, οι οποίοι είχαν ήδη περιληφθεί στη δήλωση στοιχείων ακινήτων δεν απαιτείται μόνο για το λόγο της τακτοποίησής τους να τροποποιηθούν και να αναγραφούν στην πραγματική τους κατάσταση στη δήλωση στοιχείων ακινήτων και, όσον αφορά τον Φ.Α.Π., θα συνεχίσουν να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο, όπως ακριβώς πριν την τακτοποίησή τους.

Τακτοποιούμενοι χώροι που έχουν μετατραπεί σε χώρους κύριας χρήσης, οι οποίοι ουδέποτε είχαν αναγραφεί στη δήλωση στοιχείων ακινήτων, αναγράφονται στη δήλωση στοιχείων ακινήτων του οικείου έτους, μετά την τακτοποίησή τους.

Στις περιπτώσεις που υπάρχει υποχρέωση αναγραφής στη δήλωση στοιχείων ακινήτων του χώρου που τακτοποιήθηκε λόγω μετατροπής του σε χώρο κύριας χρήσης, για άλλη αιτία (π.χ. αγορά, μεταβολή του είδους εμπράγματου δικαιώματος, μεταβολή των ποσοστών ιδιοκτησίας, διαχωρισμού επικαρπίας-ψιλής κυριότητας κ.λπ.), τότε ο εν λόγω χώρος θα αναγραφεί στην πραγματική του κατάσταση.

Παράδειγμα.

Φορολογούμενος τακτοποίησε το έτος 2012 υπόγειο χώρο, που σύμφωνα με την οικοδομική άδεια ήταν αποθήκη ή χώρος στάθμευσης, σε κατοικία.

Περίπτωση α:

Στη δήλωση στοιχείων ακινήτων είχε δηλωθεί ως αποθήκη ή χώρος στάθμευσης, σύμφωνα με την οικοδομική άδεια.

Σε αυτή την περίπτωση, μετά την τακτοποίηση, δεν απαιτείται τροποποίηση της δήλωσης στοιχείων ακινήτων έτους 2013 και επομένων ετών, εφόσον δεν υπάρξει μεταβολή.

Περίπτωση β:

Στη δήλωση στοιχείων ακινήτων δεν είχε δηλωθεί καθόλου ο εν λόγω χώρος. Σε αυτή την περίπτωση υποβάλλεται δήλωση στοιχείων ακινήτων έτους 2013, στο οποίο θα εμφανίζεται το ακίνητο ως κατοικία.

Περίπτωση γ:

Μετά την τακτοποίηση ο ιδιοκτήτης προβαίνει σε πώληση του εν λόγω ακινήτου μέσα στο έτος 2012. Σε αυτή την περίπτωση ο μεν αγοραστής θα αποτυπώσει το ακίνητο στη δήλωση στοιχείων ακινήτων ως κατοικία, ο δε πωλητής δε θα κάνει κάποια ενέργεια πλην της τυχόν διαγραφής του ακινήτου, εφόσον το είχε συμπεριλάβει σε δήλωση στοιχείων ακινήτων προηγούμενων ετών.

6. Τακτοποίηση αυθαιρέτων κτισμάτων με το Ν 4014/2011

Η θέση του Υπ.Οικ. είναι ότι, με την εξαίρεση των τακτοποιούμενων με το Ν.3843/2010 χώρων όπου ισχύουν ειδικές ρυθμίσεις, τα κτίσματα των ακινήτων πρέπει να αναγράφονται στη δήλωση Ε9 σύμφωνα με την πραγματική τους κατάσταση (σχετ. η ΠΟΛ.1001/4.1.2005 και η ΠΟΛ.1047/10.3.2005 Υπ. Οικ.)

Έτσι καλεί τους φορολογουμένους να αναγράψουν τα κτίσματα που τακτοποιήθηκαν με το Ν 4014/2011, στη δήλωση Ε9 από το επόμενο έτος της υποβολής δήλωσης τακτοποίησης. Ωστόσο καλό θα είναι οι φορολογούμενοι να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, καθώς λόγω της αλλαγής του νομοθετικού πλαισίου οι εν λόγω δηλώσεις δεν έχουν οριστικοποιηθεί. Έτσι θα πρέπει εφόσον δηλώσουν τα εν λόγω ακίνητα στο Ε9 να υπαχθούν αναγκαστικά και στο νέο νόμο (Ν 4178/2013) για την τακτοποίηση των κτισμάτων τους.